COLUMBUS EXPERIMENT POSITIEVE HERORIËNTERING
Een gezinsgerichte aanpak binnen de Bijzondere Jeugdzorg
vanuit de methodiek van de Positieve Heroriëntering.
COLUMBUS EXPERIMENT
“Elk gezin is architect van zijn oplossing.”
Soms raken jongeren en hun ouders verwikkeld in een opvoedingsprobleem of conflict waaruit niemand nog een uitweg ziet. Met Columbus helpen we praten terug mogelijk maken om vervolgens vanuit ieder zijn persoonlijke beleving naar een oplossing toe te werken. Vanuit een grote verantwoordelijkheid bij elk gezinslid werken we naar een concretisering van deze oplossing (onder de vorm van afspraken) en bewaken we de opvolging ervan. Als een gezin de kracht vindt om ook komende hindernissen aan te pakken vinden wij onze tussenkomst geslaagd.
Een gezin dat nieuw aangemeld wordt bij het Comité Bijzondere Jeugdzorg kan doorgestuurd worden naar Columbus. Nadat het gezin toestemming geeft, neemt Columbus binnen de twee werkdagen contact op. Onze tussenkomst duurt maximum drie maanden.
De principes van Columbus:
- We betrekken het hele gezin in de zoektocht naar een oplossing
- Elke oplossing bestaat uit praten met elkaar en luisteren naar elkaar
- Verbinding ontstaat waar mensen hun gevoel kunnen bespreekbaar maken
- Iedereen heeft een verantwoordelijkheid tot het probleem en tot de oplossing
- Een blijvende oplossing kan enkel uit het gezin zelf komen
- Elke oplossing gaat gepaard met gedragen afspraken en evenwichtige compromissen
METHODIEK VAN DE POSITIEVE HERORIËNTERING
“ De kracht tot oplossing ligt daar waar de rivier het snelste stroomt.”
De methodiek van de Positieve Heroriëntering vertrekt vanuit en betrekt de hele context waarin het conflict of opvoedingsprobleem zich ontwikkeld heeft. Deze specifieke benadering beoogt een heroriëntering van alle betrokkenen. De eerste stap is het individueel beluisteren van alle betrokkenen op een invoelende manier. Er wordt geluisterd naar de beleving en gevoelens in het 'hier en nu' van elke persoon die door het probleem geraakt wordt teneinde tot de kern van de vraag te komen. De bedoeling is ook om mensen te laten stilstaan bij hun eigen aandeel in de situatie en welke hun bijdrage kan zijn tot een oplossing. (Assessment)
Daarna volgt een overleg waarbij de problemen en de beleving vanuit ieders standpunt door de betrokkenen zelf wordt toegelicht. Na de uitwisseling bekijkt men welke afspraken gemaakt moeten worden om het samenleven terug mogelijk te maken. Hierbij is het engagement van elke betrokkene om de afspraken na te leven onmisbaar. (Familiecirkel)
De afspraken worden zeer concreet gemaakt en verder opgevolgd. (Monitoring)
De Positieve Heroriëntering wordt afgerond met toestemming van alle betrokkenen en van het Comité Bijzondere Jeugdzorg. Dit kan een volledige afronding, een beperkte opvolging door het CBJ of vervolghup inhouden. (Afronding)
MISSIE EN VISIE
“Positieve verandering begint in het hart van de mensen.”
Waar binnen vzw Oranjehuis gewerkt wordt met jongeren die onder begeleiding staan van de Bijzondere Jeugdzorg (CBJ of Jeugdrechtbank), wil het Columbus Experiment net vóór de instroom in de Bijzondere Jeugdzorg aan de slag gaan. De doelstelling is om de instroom van gezinnen in de niet-rechtstreeks toegankelijke hulpverlening te verminderen, door middel van de methodiek van de Positieve Heroriëntering. De methodiek van de Positieve heroriëntering stelt de jongere en zijn context centraal.
Positieve heroriëntering richt zich op wat de betrokkenen met elkaar verbindt. Verbondenheid is niet alleen het uitgangspunt maar ook de doelstelling. Cruciaal hierbij is dat we onmiddellijk inspelen op de vraag. Door het aanspreken van de krachten van mensen wordt een heroriëntatie van de huidige situatie beoogd. Iedereen krijgt de verantwoordelijkheid om een steentje bij te dragen tot een positieve verandering.
Positieve heroriëntering is een gestructureerd proces waarbij mensen op zoek gaan naar de kern van hun vraag. De procesbegeleider creëert een veilig klimaat waarin de betrokkenen elkaar beluisteren. Mensen (opnieuw) naar elkaar laten luisteren is de bron tot herstel van de communicatie.
Positieve heroriëntering houdt een vormings- en veranderingsproces in. Mensen worden opnieuw in verbinding gebracht door het bijbrengen van de basisregels van communicatie. De verandering start in het hart van elke betrokkene.
De schatten waarop Columbus inzet:
1: JONGERE EN CONTEXT
We betrekken het hele gezin in het zoeken naar een oplossing voor hun probleem.
We spreken niet alleen met de jongere, maar ook met alle gezinsleden en betrokkenen:
deze mensen behoren tot ‘de context’ van de jongere. We brengen deze mensen samen om na te denken over mogelijke oplossingen.
2: VERBINDEN
Het uitspreken en wederzijds beluisteren van gevoelens werkt verbindend.
Iedereen komt aan bod zodat iedereen zich gehoord en begrepen voelt.
Deze manier van praten zorgt ervoor dat gezinsleden samen tot oplossingen komen.
Positieve verandering begint in het hart van de mensen.
3: VERANTWOORDELIJKHEID
Iedereen die betrokken is bij het probleem, draagt bij tot de oplossing ervan.
We vragen elke betrokkene naar hun eigen aandeel en naar wat zij zelf kunnen doen
om hun situatie te verbeteren. Elk probleem is immers een kans om een stap vooruit
te zetten in het levenslange leerproces dat we allemaal te gaan hebben.
4: EIGEN KRACHT
De oplossing ligt in de handen van het gezin zelf.
We zijn ervan overtuigd dat de gezinsleden zelf, beter dan wie ook,
weten wat de beste oplossing is voor hun probleem. Wij spreken dus hun eigen kracht aan
om bij te dragen tot de oplossing. Pas in laatste instantie kan er, indien nodig,
doorverwezen worden naar de hulpverlening.
5: COMMUNICATIE
Elke oplossing vraagt communicatie.
We stemmen de gezinsleden op elkaar af door ze opnieuw met elkaar te leren praten.
We zetten het gezin samen rond de gesprekstafel, spreken vooraf met hen een aantal communicatieregels
af (bijv. elkaar niet onderbreken), en begeleiden het gesprek zodat dit op een opbouwende manier kan verlopen.
Deze gezinsgesprekken, “overlegtafels” of “cirkels”, vormen de rode draad doorheen het proces.
6: SAMEN AFSPRAKEN MAKEN
Samenleven is afspraken maken en compromissen sluiten.
Wanneer de gezinsleden (jongere + context) met elkaar communiceren op een verbindende manier,
elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid en de eigen kracht,
kunnen zij samen tot afspraken komen die een oplossing vormen voor het gestelde probleem.
HISTORIEK
Midden 2009 werd door vzw Oranjehuis een voorstel tot koerswijziging geformuleerd als reactie op de toenemende instroom binnen de Bijzondere Jeugdzorg en de lange wachtlijsten die daar een gevolg van zijn. Met een specifieke benadering van gezinnen die aangemeld worden binnen de Comités Bijzondere Jeugdzorg wil vzw Oranjehuis proberen een verdere doorstroom binnen de Bijzondere Jeugdzorg van de jongere en het gezin te verminderen. Na een geslaagd proefproject waarbij tien gezinnen benaderd werden met de methodiek van Positieve Heroriëntering ging op 1 februari 2010 het Columbus Experiment van start voor de regio Waregem, Kortrijk en Menen. Net zoals de bekende ontdekkingsreiziger Columbus lang geleden deed, wil het Columbus Experiment op zoek gaan naar nieuwe horizonten, samen met jongeren en hun gezin. In het najaar van 2010 werd in zee gegaan met het Comité Bijzondere Jeugdzorg van Roeselare. Sinds september 2011 is de samenwerking met het Comité van Gent een feit.
PRAKTISCH
Columbus bestaat uit een team van 12 medewerkers. We werken in opdracht van de Comités Bijzondere Jeugdzorg van Kortrijk, Roeselare en Gent. Jongeren en hun gezin kunnen dus enkel bij Columbus terecht na doorverwijzing door het Comité Bijzondere Jeugdzorg. We ontvangen de mensen in onze gespreksruimtes te Heule of Gent en werken ook via bezoeken aan huis.
(Foto Losschaert + Stapelplein)
Columbus experiment Kortrijk en Roeselare Columbus experiment Gent
Oude Ieperseweg 53 Stapelplein 32
8501 Heule (Kortrijk) 9000 Gent
056/29.54.18 09/335.84.40
VZW ORANJEHUIS
Mooselestraat 146
8501 HEULE (KORTRIJK)
Mail: info@vzworanjehuis.be
web: www.oranjehuis.be